Nasady kominowe, kratki, przejścia dachowe i odskraplacz. Sprawdź, z jakich akcesoriów składa się kompletna instalacja grawitacyjna.
Rano otwierasz okno a powietrze w całym domu pozostaje świeże, choć nie słychać żadnego wentylatora. Tak działa wentylacja grawitacyjna, najstarszy i wciąż najpopularniejszy sposób wymiany powietrza w polskich domach jednorodzinnych. W tym poradniku pokazujemy Ci, na czym polega ta zasada działania, jak wygląda schemat instalacji i kiedy jej skuteczność zaczyna spadać.
Wentylacja grawitacyjna to system wymiany powietrza, który działa bez wentylatorów, silników i zasilania elektrycznego. Świeże powietrze napływa do pomieszczeń przez nawiewniki lub nieszczelności okienne, a zużyte odprowadzane jest kanałami wywiewnymi na dach.
Cały proces napędza różnica gęstości powietrza ciepłego i zimnego. Nie potrzeba do tego żadnej elektroniki ani sterownika. To rozwiązanie sprawdzone od dziesięcioleci, obecne w zdecydowanej większości budynków jednorodzinnych wznoszonych w Polsce przed erą domów energooszczędnych.
Ten typ wentylacji nazywany jest też wentylacją naturalną. Termin ten podkreśla, że cały mechanizm opiera się na zjawiskach fizycznych zachodzących samoistnie, bez ingerencji urządzeń mechanicznych. Dla właściciela domu oznacza to prostą instalację i brak kosztów eksploatacyjnych związanych z energią elektryczną.
Powietrze ogrzane wewnątrz domu ma mniejszą gęstość niż powietrze chłodne na zewnątrz. Unosi się więc ku górze i wypływa kanałem wywiewnym na dach. W pomieszczeniu powstaje w ten sposób lekkie podciśnienie, które zasysa świeże powietrze z zewnątrz przez nawiewniki.
To zjawisko nazywa się ciągiem kominowym. Im większa różnica temperatur między wnętrzem domu a otoczeniem, tym silniejszy ciąg i skuteczniejsza wymiana powietrza. Dlatego zimą wentylacja grawitacyjna pracuje intensywnie, a latem, gdy temperatury się wyrównują, jej wydajność wyraźnie spada.
Na siłę ciągu wpływa również wysokość komina wentylacyjnego ponad dachem oraz kierunek i prędkość wiatru. Dobrze zaprojektowana głowica kominowa potrafi dodatkowo wzmocnić ciąg dzięki podciśnieniu wytwarzanemu przez opływające ją powietrze, nawet przy niewielkiej różnicy temperatur.
Typowa instalacja grawitacyjna prowadzi powietrze przez dom w jedną stronę, od pomieszczeń czystych do brudnych. Poglądowy schemat przepływu wygląda tak:
Podstawowa zasada projektowa to brak przeszkód na drodze powietrza. Zamknięte drzwi bez szczeliny albo brak nawiewnika w oknie potrafią zatrzymać cały proces, nawet jeśli kanały wywiewne są wykonane prawidłowo.
Normy budowlane precyzują minimalne parametry takiej instalacji. Przyjmuje się wymianę na poziomie 20 metrów sześciennych powietrza na godzinę na osobę, a minimalny przekrój kanału wywiewnego wynosi 0,016 metra kwadratowego. Powierzchnia otworów nawiewnych w oknach lub ścianach powinna wynosić co najmniej 220 centymetrów kwadratowych na pomieszczenie, a kanał wentylacyjny nie powinien odchylać się od pionu o więcej niż 30 stopni, bo każde takie odchylenie zwiększa opory przepływu.
System grawitacyjny składa się z trzech grup elementów, które muszą ze sobą współpracować. W naszej ofercie znajdziesz komponenty do każdego z tych etapów, w kilku wariantach dopasowanych do różnych pomieszczeń.
Nawiewniki wpuszczają świeże powietrze do pomieszczeń. Nasz model WIVE ma samoregulujący się termostat, który sam otwiera lub przymyka przepływ zależnie od temperatury na zewnątrz, oraz filtr elektrostatyczny klasy M5 zatrzymujący kurz i pyłki.
Kanały wywiewne odprowadzają zużyte powietrze z kuchni, łazienki i WC do komina. Wykonane są z blachy ocynkowanej, w średnicach 125, 160 i 200 milimetrów, z pełnym zestawem kształtek do budowy całej trasy.
Komin wentylacyjny zamyka system od strony dachu. W naszej ofercie znajdziesz dwie linie kominków, dobierane do innych zastosowań:
Każdy z nich ma przewód wewnętrzny ze stali ocynkowanej i zewnętrzną osłonę z polipropylenu odpornego na UV, izolowaną wełną mineralną. Taka budowa ogranicza wychładzanie kanału i ryzyko skraplania pary wodnej.
Popularność tego rozwiązania wynika z kilku praktycznych cech, które doceni każdy właściciel domu:
Dla wielu inwestorów budujących dom tradycyjnymi metodami to właśnie te argumenty przeważają nad rozwiązaniami mechanicznymi, zwłaszcza gdy budynek nie jest bardzo szczelny energetycznie. Instalacja grawitacyjna ma też mniej elementów podatnych na awarię niż systemy mechaniczne. Nie musisz pamiętać o wymianie filtrów w centrali, serwisować silnika wentylatora ani martwić się przerwą w dostawie prądu. Dla budynków gospodarczych, domków letniskowych czy garaży to często jedyne uzasadnione ekonomicznie rozwiązanie.
Skuteczność wentylacji grawitacyjnej zależy od warunków, na które nie masz wpływu. Latem, gdy temperatura na zewnątrz przekracza około 15 stopni, różnica względem wnętrza domu maleje, a ciąg kominowy słabnie lub zanika niemal całkowicie.
W dni bezwietrzne i upalne powietrze w pomieszczeniach może stać przez wiele godzin. Sprzyja to wzrostowi wilgotności i gorszemu samopoczuciu domowników. Odwrotny problem pojawia się zimą przy silnych mrozach, gdy zbyt intensywny ciąg wychładza pomieszczenia i powoduje uczucie przeciągu przy nawiewnikach.
Wentylacja grawitacyjna radzi sobie też gorzej w domach energooszczędnych o wysokiej szczelności powłoki budynku. Bez odpowiednio dobranych nawiewników świeże powietrze po prostu nie ma jak wpłynąć do środka, nawet gdy kanały wywiewne działają sprawnie.
Osłabiony lub odwrócony ciąg objawia się konkretnymi symptomami w domu. Zaparowane okna, wilgoć skraplająca się na ścianach łazienki, uczucie duszności w kuchni podczas gotowania czy nieprzyjemny zapach cofający się z kanału to sygnały, że system przestał nadążać za potrzebami domowników i wymaga wsparcia albo przeglądu drożności przewodów.
Na dni bez wiatru i ciepłe okresy roku odpowiedzią jest wsparcie systemu grawitacyjnego elementami mechanicznymi. Najprostszym krokiem jest zastosowanie nawiewników z automatyczną regulacją, takich jak nasz WIVE, które dostosowują dopływ powietrza do zmieniających się warunków bez ingerencji domownika.
Kolejnym etapem jest przejście na wentylację hybrydową lub w pełni mechaniczną, opartą na wentylatorach dachowych i centralach sterujących intensywnością pracy. Taki system wymaga już projektu i montażu przez wykwalifikowanego instalatora.
Elementy potrzebne do budowy instalacji rekuperacyjnej, takie jak kominki wentylacyjne, wyrzutnie dachowe i przejścia dachowe dopasowane do rodzaju pokrycia, znajdziesz w naszej ofercie. Sami nie produkujemy central rekuperacyjnych, dostarczamy komponenty, dzięki którym dach i system wentylacji mechanicznej tworzą szczelną, trwałą całość.
Wentylacja grawitacyjna pozostaje solidnym fundamentem wymiany powietrza w domu jednorodzinnym, pod warunkiem że wszystkie jej elementy, od nawiewnika po komin, są dobrane prawidłowo. Gdy zauważysz, że latem w domu robi się duszno, rozważ wsparcie systemu elementami mechanicznymi lub hybrydowymi.
Komponenty do wentylacji grawitacyjnej i jej modernizacji znajdziesz w naszej ofercie. Montaż i dobór konkretnych elementów do Twojego budynku zlecaj certyfikowanym instalatorom z naszej sieci, ich listę sprawdzisz na stronie.
Nasady kominowe, kratki, przejścia dachowe i odskraplacz. Sprawdź, z jakich akcesoriów składa się kompletna instalacja grawitacyjna.
Rury PVC, spiro czy flex. Sprawdź, jak dobrać materiał, średnicę i kształt przewodu do wentylacji grawitacyjnej w Twoim domu.
Dowiedz się, czym różni się przegląd dachu od stałego monitoringu wilgotności i dla kogo sprawdza się system VILPE Sense.
